Motivatie en verantwoordelijkheidsgevoel stimuleren bij bestuurders: Inzichten voor toezicht vanuit de zelfdeterminatie theorie

Steeds meer rijksinspecties en markttoezichthouders zetten in op het ‘stimuleren van het verantwoordelijkheidsgevoel’ van bestuurders en willen hun ‘motivatie aanwakkeren’, bijvoorbeeld om meer stappen te zetten in de duurzaamheidstransitie, zo blijkt uit een overzicht van hun jaarplannen. Toezichtorganisaties streven er dus naar dat bestuurders meer ‘intrinsiek gemotiveerd’ raken om te sturen op nalevings- en breder ethisch gedrag in hun organisaties. Dit tegenover bestuurders die alleen ‘het juiste’ doen als de toezichthouder daarop wijst of uit angst voor een boete of reputatieschade. Maar kunnen toezichtorganisaties de motivatie en het verantwoordelijkheidsgevoel van bestuurders eigenlijk wel stimuleren?