Het publieke oeuvre van Marie von Hohenzollern-Sigmaringen, gravin van Vlaanderen (1845-1912)

Tijdens de zomer van 2015 liep in het Koninklijk Paleis in Brussel de tentoonstelling Romantische landschappen. Marie de Flandre . Voor veel bezoekers was het een eerste kennismaking met de getalenteerde amateurkunstenares Marie de Flandre –oftewel Marie von Hohenzollern-Sigmaringen,gravin van Vlaanderen (1845-1912) –, haar gevarieerde oeuvre en haar contacten met de Belgische kunstwereld. Toch was dit niet de eerste keer dat kunstwerken van haar hand te zien waren. Dit artikel wil daarom systematisch de tentoonstellingen en de receptie van haar werk vanaf 1870 tot nu, in kaart brengen. Hiervoor zijn de tentoonstellingscatalogi Paysage et villégiature pour une princesse (1869-1912) en La princesse Marie de Flandre, artiste et mécène, beide van Suzette Clément-Bodard, en het artikel “De etsen van de gravin van Vlaanderen (1845-1912)”van Alex Deseyne van groot belang (1). Daarnaast zijn er agenda’s van de gravin van Vlaanderen,brieven van kunstenaars en van intieme vrienden,diploma’s, contemporaine tentoonstellingscatalogi en recensies. Deze worden grotendeels in het Archief van het Koninklijk Paleis in Brussel bewaard en maken deel uit van het archief van prinses Marie von Hohenzollern-Sigmaringen,Gravin van Vlaanderen (2). Dit materiaal laat toe om niet alleen de zichtbaarheid van het oeuvre van de gravin te bepalen, maar ook om de receptie van haar kunst te duiden. Eerst zal de biografie van de gravin van Vlaanderen worden geschetst.Hierin zullen haar leermeesters, de beoefende technieken en genres aan bod komen. Daarna wordt haar deelname aan tentoonstellingen in binnen- en buitenland belicht, waarbij tevens aandacht is voor de kunstwerken die via publicaties werden verspreid. Er wordt afgerond met een overzicht van de Belgische exposities waarin haar kunstwerken na haar dood verschenen.