Geschillen rondom fusie, splitsing en omzetting

Het recht biedt flexibiliteit door allerlei vormen van herstructurering van rechtspersonen toe te staan, en geeft ook rechtszekerheid door te voorzien in uitgebreide regels rond nationale en grensoverschrijdende fusie, splitsing en omzetting. Een herstructurering kan evenwel ook risico’s meebrengen. Het is mogelijk dat een aandeelhouder, schuldeiser, bijzonder rechthebbende of een contractspartij van de rechtspersoon door de herstructurering onevenredig wordt benadeeld. Om deze belanghebbenden te beschermen voorziet het recht in verschillende mogelijkheden tot corporate litigation. Veelal worden deze geschillen beslecht door middel van een verzoekschriftprocedure. Bij rechtspersonen gelden daarbij afwijkende regels, daarover nader paragraaf 2. Bij herstructurering van een stichting of een vereniging is met het oog op bescherming van belanghebbenden rechterlijke tussenkomst vereist (par. 3). Schuldeisers worden bij fusie, splitsing en omzetting beschermd door een verzetsrecht dat kan uitmonden in een verzoekschriftprocedure (par. 4).
Bij de nationale en grensoverschrijdende varianten van deze herstructureringsvormen worden aandeelhouders die het niet eens zijn met wat hen wordt aangeboden onder bepaalde voorwaarden beschermd door een uittredingsrecht (par. 5 en 6) en de mogelijkheid om de ruilverhouding te toetsen (par. 6). Ook bijzonder gerechtigden en contractspartijen hebben mogelijkheden om bij herstructurering voor hun belang op te komen (par. 7 resp. 8). Naast de specifiek in dit hoofdstuk genoemde verzoekschriftprocedures zijn er mogelijkheden om op te komen in kort geding of door het starten van een enquêteprocedure (par. 9). Het hoofdstuk beschrijft verschillende procedures waarvan verdere aanpassing noodzakelijk is. Deze lijken niet te voldoen aan de fair trial-eisen van art. 6 EVRM en voorzien onvoldoende in een effectieve eigendomsbescherming (par. 10). Dit hoofdstuk sluit af met de mogelijkheden van vernietiging van fusie, splitsing en omzetting (par. 11).