Gaat data-intensieve zorg onze omgang met ziekte veranderen? Wat we kunnen leren van een halve eeuw diabeteszelfzorg

Medisch-technologische innovaties brengen vaak, behalve vooruitgang, transformaties met zich mee, bijvoorbeeld in de conceptualisering en beleving van ziekte. Een historisch voorbeeld is de opkomst van zelfregulatie door diabetespatiënten in de jaren 70 en 80. Uit tekstuele analyse van Diabc, het maandblad van Diabetes Vereniging Nederland (DVN), komt naar voren dat de introductie van zelftesten en zelfregulatie niet alleen zeer welkom was voor veel DVN-leden, maar ook een kwalitatieve verandering teweegbracht in hun kijk op diabetes en op zichzelf. Zij bleven zichzelf presenteren als ‘gezond’, ‘normaal’ en ‘zelfstandig’, maar dat stoelde niet langer op gedisciplineerde naleving van voorschriften van artsen en diëtisten. Zij waren nu zelf ‘professionals’ geworden die ‘diabetes als vak’ beoefenden. Tussen deze ontwikkeling en de huidige data-intensieve zorg zijn interessante parallellen te trekken. Dit illustreert dat historische reflectie, langs de weg van de analogie, zinvol kan zijn bij een kritische beschouwing van actuele medisch-technologische ontwikkelingen. In addition to progress, medical-technological innovations often involve transformations, for example in the conceptualization and experience of disease(s). A historical example is the rise of self-regulation by diabetes patients in the 1970s and 1980s. Textual analysis of Diabc, the monthly magazine of the Diabetes Vereniging Nederland (DVN), shows that the introduction of self-testing and self-regulation was not only very welcome for many DVN members, but also brought about a qualitative change in their views of diabetes and themselves. They continued to present themselves as 'healthy', 'normal' and 'independent', but that was no longer based on their disciplined adherence to prescriptions from doctors and dietitians. They had now become 'professionals' themselves, who practiced 'diabetes as a profession'. Some interesting parallels can be drawn between this historical case and current data-intensive care. This illustrates that historical reflection, by analogical reasoning, can be helpful when questioning current medical-technological developments.