De rechtsstatelijkheid van de Europese Unie, Onderzoeksrapport voor het Ministerie van Buitenlandse Zaken

In hoeverre voldoet de Europese Unie aan rechtsstatelijke eisen? In dit onderzoek wordt deze vraag beantwoord door te kijken naar twee kernaspecten van de rechtsstaat: De Trias Politica (scheiding tussen de wetgevende, bestuurlijke en rechterlijke macht) en het systeem van checks and balances (controle en tegenwichten). De leidende vraag is: Hoe is in het raamwerk van het EU-recht macht en tegenmacht georganiseerd?


Deelvragen daarbij zijn:
• Welke checks en balances zijn er en hoe functioneren deze?
• Hoe effectief zijn de geldende verantwoordingsmechanismen en -procedures?


Speciale aandacht krijgen die mechanismen die sinds het Verdrag van Lissabon van kracht zijn geworden en nu inmiddels tien jaar worden toegepast. Dit aspect van de rechtsstaat wordt vervolgens bekeken vanuit de Trias Politica. Voor de drie machten (en voor de instellingen binnen die machten) zal afzonderlijk worden nagegaan hoe macht en tegenmacht is georganiseerd en hoe effectief de bestaande mechanismes zijn en welke suggesties eventueel zijn gedaan om verbeteringen aan te brengen.