Adaptieve leersystemen en de didactische besluitvorming van basisschoolleerkrachten bij rekenen-wiskunde

Adaptieve leersystemen worden veel gebruikt in het Nederlandse
basisonderwijs. In dergelijke systemen voeren leerlingen antwoorden in, op basis waarvan het systeem feedback aan de leerling geeft en nieuwe opdrachten selecteert. Daarnaast krijgen leerkrachten informatie over de voortgang en prestaties van de leerlingen, wat vaak wordt weergegeven op dashboards. Deze informatie kunnen leerkrachten gebruiken om hun didactische keuzes vorm te geven. De vraag die in deze multiple casestudy centraal staat is: Hoe kan het gebruik van learning analytics de reken-wiskundig didactische besluitvorming van de basisschoolleerkracht ondersteunen? Hiertoe zijn drie basisschoolleerkrachten uitgebreid bevraagd en geobserveerd tijdens een rekenles en is met de leerkrachten gereflecteerd aan de hand van een video stimulated recall interview. De getranscribeerde data zijn iteratief geanalyseerd met open en axiale coderingen. Na verschillende codeerrondes kwamen we uit op drie perspectieven: differentiatie, learning analytics en didactiek van rekenen-wiskunde. De leerkrachten gebruikten de learning analytics in de blokvoorbereiding om te bepalen of het geplande onderwijsaanbod voldoende aansloot bij de onderwijsbehoeften van hun groep, en maakten eventueel wijzigingen hierin. Daarnaast ondersteunden de learning analytics de leerkrachten in de selectie van leerlingen voor bijvoorbeeld verlengde instructie. Geen enkele keer kwam naar voren dat leerkrachten beslissingen voor bepaalde modellen of strategieën maakten op basis van de gegevens uit het dashboard. Op basis van deze resultaten concluderen we voorzichtig dat leerkrachten zich in veel organisatorische aspecten van differentiatie laten ondersteunen door informatie uit adaptieve leersystemen, maar zich voor de reken-wiskundige didactische besluitvorming vooral laten leiden door de voorschriften in lesmethodes. Dat Nederlandse leerkrachten zich veelal door de methode laten leiden is een eerder gevonden resultaat, maar dat dit ook in de context van actuele informatie over het reken-wiskundig redeneren van de leerlingen de overhand heeft, is een nieuw inzicht. In vervolgstudies zou het interessant zijn te bekijken hoe leerkrachten (of leraren in opleiding) ondersteund kunnen worden in hun reken-wiskundig didactische besluitvorming en in hoeverre learning analytics en de methode daarin een rol spelen.