Symposium Luchtkwaliteit en longaandoeningen: beter voorkomen dan genezen Europese normen een compromis die gezondheid niet beschermen

Description

Luchtvervuiling zorgt wereldwijd voor 1 op de 8 doden. Daarmee is luchtvervuiling een serieuze bedreiging

voor de volksgezondheid geworden. Nederland, dat een hoge bevolkingsdichtheid kent en

veel economische activiteit, behoort in Europa tot de landen met de slechtste luchtkwaliteit. Alle reden

om luchtkwaliteit hoog op de agenda te zetten en maatregelen te nemen. De stichting Schone

Lucht voor Iedereen, die in 2012 is opgericht, zet zich in voor schone lucht in Nederland. Zij wil dat

politiek en overheid veel meer aandacht besteden aan luchtkwaliteit. Bovendien wil de stichting

vervuilers aansporen luchtvervuiling zoveel mogelijk tegen te gaan. Ten slotte probeert de stichting

innovatie te bevorderen door MKB bedrijven met oplossingen te laten komen om de huidige luchtvervuiling

weg te nemen. De stichting werkt als een platform. Zij wil niet de beschuldigende vinger

naar partijen wijzen, maar probeert alle betrokken partijen om de tafel te krijgen en gezamenlijk

naar oplossingen te zoeken.

Symposium Luchtkwaliteit en longaandoeningen: beter voorkomen dan genezen

Europese normen een compromis die gezondheid

niet beschermen

Op 1 oktober organiseerde de stichting een symposium in

het Amsterdams Medisch Centrum (AMC). Ruim 100 wetenschappers,

artsen, specialisten, beleidsmakers, belangengroepen

en burgers kwamen bijeen om onder leiding van Tom

van ’t Hek te praten over de relatie tussen luchtvervuiling en

longaandoeningen. Het symposium werd georganiseerd in samenwerking

met Chiesi, tevens vier jaar geleden initiatiefnemer

van de stichting.

Gastvrouw van de dag was prof. dr. Elisabeth Bel, hoogleraar

longziekten van het AMC en tevens voorzitter van de European

Respiratory Society (ERS). Zij leidde het symposium in

door aan te geven dat het behandelen van longaandoeningen

te weinig uithaalt als er niet tegelijkertijd fors wordt ingezet

op het voorkomen van luchtvervuiling. Luchtvervuiling is immers

verantwoordelijk is voor tal van long- maar ook andere

aandoeningen.

Prof. dr. Bert Brunekreef bevestigde deze uitspraak. Sterker

nog, zelfs als we aan de Europese normen zouden voldoen beschermen

ze ons nog onvoldoende. De Wereld Gezondheidsorganisatie

(WHO) hanteert een veel striktere norm die 2,5

keer zo streng is als de Europese. Volgens de WHO betekent

een overschrijding van haar eigen norm een gevaar voor de

volksgezondheid. Zelf in de VS geldt een norm die ruim tweemaal

zo streng is als de Europese. Brunnekreef concludeert

dan ook dat Europese fijn stof normen een compromis zijn en

dat ze voor de gezondheid tekort schieten. Niet alleen veroorzaakt

luchtvervuiling longaandoeningen, maar ook heeft het

invloed op de ontwikkeling van hersenen, waaronder het IQ,

en de ongeboren vrucht. Daarnaast kunnen cardiovasculaire

stoornissen optreden (waaronder een hartinfarct), heeft het

invloed op het zenuwstelsel en versnelt het de veroudering.

Dr. Renée Snippenburg, longarts en verbonden aan het Diakonessenhuis

Utrecht, ziet in de praktijk welke gevolgen luchtvervuiling

heeft. Naast het ontstaan van verschillende (long)

aandoeningen veroorzaakt luchtvervuiling ook een afname

van de kwaliteit van leven. Door het inademen van vervuilde

lucht ontstaat er een ontstekingsreactie van de slijmvliezen en

via de longblaasjes wordt ultrafijn stof meteen in de bloedbaan

opgenomen. Via de bloedbaan ontstaat er een aanzet voor verdere

ontsteking in andere delen van het lichaam. Met name

kinderen, ouderen en mensen die al een andere ziekte hebben

vormen een risicogroep. Bovendien geldt hoe kleiner de

deeltjes die ingeademd worden hoe gevaarlijker. Snippenburg

roept op tot maatregelen om de blootstelling te verminderen

en de bewustwording en de educatie ook onder zorgverleners

te intensiveren. Soms zit er voor haar niets anders op dan patiënten

te adviseren naar een andere regio te verhuizen waar

minder luchtvervuiling is.

Longfysioloog dr. ir. Frans de Jongh verbonden aan het AMC

en het Medisch Spectrum Twente laat zien dat ingeademde

kleine vervuilde deeltjes niet alleen dieper in de longen komen

-in plaats van dan ze neerslaan in het mond- en keelgebiedmaar

dat kleine deeltjes gezamenlijk een veel groter oppervlak

hebben dan grotere deeltjes en daarmee meer schade kunnen

veroorzaken. Met de komst van de nano-technologie is ook te

verwachten dat het aantal ultrafijne stofdeeltjes dat in de atmosfeer

komt toeneemt en ingeademd zal worden. Onderzocht

moet worden welk effect dit heeft en voorzorgsmaatregelen

moeten getroffen worden.

Tijdens een afsluitende paneldiscussie debatteerden dr. Guusje

ter Horst, voorzitter van de Long Alliantie Nederland, Wilna

Wind, directeur van de Nederlandse Patiënten en Consumenten

Federatie, prof. dr. Maarten Krol van de Wageningen

Universiteit, dr. Arthur van Iersel van het Ministerie van VWS

en Karin Blaauw van stichting Natuur & Milieu hoe we in

Nederland schone lucht kunnen realiseren. Naast het feit dat

de vervuilers moeten voorkomen dat vervuiling ontstaat heeft

ook de overheid een belangrijke rol om haar burgers te beschermen.

De Grondwet ziet daar in principe op toe. Hoogste

tijd om de overheid daar eens nadrukkelijk op aan te spreken

en schone lucht veel hoger op de politieke agenda te zeten in

het belang van de volksgezondheid en onze samenleving. Vanuit

haar rol als voorzitter van de ERS gaf prof. dr. Elisabeth

Bel bij de afsluiting van het symposium aan in Europa in ieder

geval veel meer aandacht te willen vragen voor schone lucht.

Normen voldoen immers niet zo geven wetenschappers aan en

de gevolgen van zo’n beleid zijn te groot.