Groene tampons zijn alleen goed voor het milieu

Description

artikel in Trouw

 

Ongesteld zijn kan ook met tampons

en maandverband van biologisch

katoen.

Het begon niet zo best.

Mariah Mansvelt Beck

hoorde op haar dertigste

dat ze een voorstadium

had van baarmoederhalskanker.

Toen een specialist

haar adviseerde om tampons

en maandverband van biologisch

katoen te gebruiken om verdere irritatie

te voorkomen, ging ze op onderzoek

uit. Een ingrediëntenlijst

bleek niet verplicht op deze producten.

Regels voor wat er wel en niet

in mag zitten, bestaan niet.

Vervolgens ontdekte Mansvelt

Beck dat tampons vaak bestaan uit

viscose, afkomstig van houtpulp. Bij

deze soorten zit meestal een plastic

toplaag verwerkt om de korte viscosevezels

bij elkaar te houden. Bij

het bleken van het materiaal kan

chloor worden gebruikt waarbij

kankerverwekkende dioxines kunnen

vrijkomen. Bij tampons die katoen

bevatten, kunnen resten pesticiden

van de katoenteelt achterblijven.

Niet echt prettig voor een van

de sterkst absorberende organen

van het vrouwelijk lichaam.

Samen met Wendelien Hebly ontwikkelde

ze daarom Yoni, Sanskriet

voor ‘vagina’ en Hindoe voor ‘bron

van leven’. De tampons, maandverband

en inlegkruisjes zijn volledig

gemaakt van biologische katoen

(gecertificeerd door de Soil Association

in de GOTS-standaard) en bevatten

geen parfum of chemicaliën

op aardoliebasis. Ook zijn ze niet

gebleekt met chloor. Maandverband

en inlegkruisjes zitten verpakt in

biologisch afbreekbaar plastic, de

tampons nog niet.

Maar maakt dat gewone tampons

en maandverband meteen schadelijk?

De Amerikaanse actiegroep

Women’s Voices of the Earth zegt

van wel. Vorig jaar vonden ze het

(waarschijnlijk) kankerverwekkende

styreen en chloorethaan in

maandverband en inlegkruisjes van

Always. Het ging daarbij om enkele

deeltjes per miljard. De eveneens

Amerikaanse Campaign for Safe

Cosmetics waarschuwt voor de cumulatieve

effecten van het gebruik

van vrouwelijke hygiëneproducten.

Alle (heel) kleine beetjes tellen op,

zeggen ze, zeker als je bedenkt dat

een vrouw gemiddeld elfduizend

tampons gebruikt in haar leven.

Daar staat tegenover dat de Amerikaanse

voedsel- en warenautoriteit

FDA in mei een statement uitbracht

waarin met klem werd ontkend dat

tampons verontreinigd zouden zijn

met dioxine. Ook is het niet waar

dat viscosevezels het zeldzame

toxic shock syndroom (TSS) kunnen

veroorzaken, stelt de organisatie op

de website. “Het beschikbare wetenschappelijke

bewijs ondersteunt

deze geruchten niet.”

Ongesteld zijn kan ook met tampons

en maandverband van biologisch

katoen.

Het begon niet zo best.

Mariah Mansvelt Beck

hoorde op haar dertigste

dat ze een voorstadium

had van baarmoederhalskanker.

Toen een specialist

haar adviseerde om tampons

en maandverband van biologisch

katoen te gebruiken om verdere irritatie

te voorkomen, ging ze op onderzoek

uit. Een ingrediëntenlijst

bleek niet verplicht op deze producten.

Regels voor wat er wel en niet

in mag zitten, bestaan niet.

Vervolgens ontdekte Mansvelt

Beck dat tampons vaak bestaan uit

viscose, afkomstig van houtpulp. Bij

deze soorten zit meestal een plastic

toplaag verwerkt om de korte viscosevezels

bij elkaar te houden. Bij

het bleken van het materiaal kan

chloor worden gebruikt waarbij

kankerverwekkende dioxines kunnen

vrijkomen. Bij tampons die katoen

bevatten, kunnen resten pesticiden

van de katoenteelt achterblijven.

Niet echt prettig voor een van

de sterkst absorberende organen

van het vrouwelijk lichaam.

Samen met Wendelien Hebly ontwikkelde

ze daarom Yoni, Sanskriet

voor ‘vagina’ en Hindoe voor ‘bron

van leven’. De tampons, maandverband

en inlegkruisjes zijn volledig

gemaakt van biologische katoen

(gecertificeerd door de Soil Association

in de GOTS-standaard) en bevatten

geen parfum of chemicaliën

op aardoliebasis. Ook zijn ze niet

gebleekt met chloor. Maandverband

en inlegkruisjes zitten verpakt in

biologisch afbreekbaar plastic, de

tampons nog niet.

Maar maakt dat gewone tampons

en maandverband meteen schadelijk?

De Amerikaanse actiegroep

Women’s Voices of the Earth zegt

van wel. Vorig jaar vonden ze het

(waarschijnlijk) kankerverwekkende

styreen en chloorethaan in

maandverband en inlegkruisjes van

Always. Het ging daarbij om enkele

deeltjes per miljard. De eveneens

Amerikaanse Campaign for Safe

Cosmetics waarschuwt voor de cumulatieve

effecten van het gebruik

van vrouwelijke hygiëneproducten.

Alle (heel) kleine beetjes tellen op,

zeggen ze, zeker als je bedenkt dat

een vrouw gemiddeld elfduizend

tampons gebruikt in haar leven.

Daar staat tegenover dat de Amerikaanse

voedsel- en warenautoriteit

FDA in mei een statement uitbracht

waarin met klem werd ontkend dat

tampons verontreinigd zouden zijn

met dioxine. Ook is het niet waar

dat viscosevezels het zeldzame

toxic shock syndroom (TSS) kunnen

veroorzaken, stelt de organisatie op

de website. “Het beschikbare wetenschappelijke

bewijs ondersteunt

deze geruchten niet.”

In Nederland zijn medisch deskundigen

terughoudend om zich over

het onderwerp uit te laten. Alleen

Marleen de Lange, gynaecoloog aan

het AMC in Amsterdam met speciale

aandacht voor diagnostiek en behandeling

van abnormaal bloedverlies,

wil reageren.

Het lijkt haar niet waarschijnlijk

dat er resten pesticiden in tampons

en maandverband terechtkomen.

Bij het extreem hoge absorptievermogen

van de vagina plaatst ze

kanttekeningen op basis van een

wetenschappelijk artikel over toediening

van medicijnen langs die weg.

Toxicoloog Martin van den Berg van

de Universiteit Utrecht is een stuk

uitgesprokener. “Dit is nodeloos paniek

scheppen. Er zijn dioxinegehaltes

gevonden in tampons en

maandverband, maar die zijn zo extreem

laag dat een gezondheidsrisico

erg onwaarschijnlijk is. De gehaltes

die zich maximaal in deze producten

bevinden, zijn 100.000 tot

een miljoen keer lager dan onze dagelijkse

blootstelling via voeding en

datgene wat al circuleert in ons lichaam.

Los daarvan is er in de epidemiologie

geen enkele link gevonden

tussen dioxines en baarmoederhalskanker.”

Toxicoloog Paul Scheepers van het

Radboud UMC denkt niet dat er bij

de behandeling met chloor dioxines

kunnen ontstaan. Wel lijkt het hem

reëel dat er resten bestrijdingsmiddel

op het katoen achterblijven.

“De vraag is alleen of dat een probleem

is voor de gezondheid.”

Van den Berg noemt het gebruik

van biologische katoen vanuit gezondheidsoogpunt

dan ook een verkoopargument.

“Het is in elk geval

niet gebaseerd op een rationele afweging

van wetenschappelijke informatie.”

Scheepers sluit zich daarbij

aan. Wel vindt hij het goed dat

vrouwen nu een keuze hebben. “De

pesticidenvrije teelt van katoen levert

ook een bijdrage aan de maatschappelijke

discussie over de gezondheidsrisico’s

voor werknemers

in de katoenteelt en de milieueffecten

van pesticidengebruik.”

De dames van Yoni vinden vooral

dat vrouwen recht hebben op kennis.

“We willen geen paniek zaaien

of de producenten van synthetische

producten zwartmaken”, zegt Hebly.

“We willen vrouwen een keuze

geven.”

Yoni-tampons en -maandverband

zijn te koop bij natuurwinkels en

supermarktketen Marqt. Meer

informatie: yoni.care.nl.