Media coverage
1
Media coverage
Title Filmpjes over interactie met de leerling als hulpmiddel tegen burn-out Degree of recognition National Media name/outlet Trouw Media type Print Country/Territory Netherlands Date 30/04/17 Description In het filmpje dat onderzoekster Heleen Pennings op haar laptop laat zien, begint de les niet volgens het boekje. Het beeld focust op een blonde lerares die een kletsende jongen bij aanvang direct een 'derde' waarschuwing geeft. De jongen werpt tegen dat hij nog geen eerste of tweede heeft gehad. "Klopt", zegt de juf, "maar bij mij beginnen de waarschuwingen vanaf het moment dat je de deur binnenloopt, ook als ik de les nog niet begonnen ben."
Niet handig van deze leerkracht, merkt Pennings op nadat ze het filmpje heeft gestopt. "Sowieso is het raar om waarschuwingen uit te delen zonder dat hardop te melden, maar bovenal is dit gedrag onvoorspelbaar voor leerlingen." En onvoorspelbaar gedrag maakt dat leerlingen hun docent als minder vriendelijk ervaren.
Dat verband is één van de bevindingen uit het proefschrift dat Pennings komende week verdedigt. De interactie-expert installeerde camera's in klaslokalen om te achterhalen wat werkt en wat níet werkt niet voor een docent in de klas.
Belangrijk om een burn-out in de kiem te smoren, zegt ze in haar werkkamer op de Utrechtse Universiteitscampus. Het filmpje dat ze net liet zien, is er één van de 35. Alle filmpjes zijn tien minuten lang, en met twee camera's vastgelegd om zowel leraar als de leerlingen in beeld te brengen.
Willekeurige tien-minuten-momenten
Met vragenlijsten die de leerlingen per gefilmde les invulden, kreeg ze zicht op de relatie tussen hen en de docent. Uit eerder onderzoek is gebleken dat een goede relatie tussen leraar en leerling goed is voor 25 procent van het rapportcijfer voor het desbetreffende vak. Of je nu goed bent in wiskunde of zwak, je cijfer hangt voor een belangrijk deel af van je band met de leerkracht.
Door, buiten de filmpjes om, ook nog eens 178 docenten vier jaar te volgen, toonde Pennings aan dat een goede relatie kan beschermen tegen een burn-out. Met de interactiefilmpjes weet ze nu hoe je zo'n goede relatie tot stand brengt. Dat is vooral fijn voor de leerkrachten zelf: het blijkt dat een doorsnee tien minuten op film net zoveel zegt over de relatie tussen docent en leerling als beelden van een les waarin het helemaal mis ging.
Nu laten docenten die in de knel zitten alleen de probleemsituaties aan hun coach zien om die te bespreken, maar dat is dus niet nodig, zegt Pennings. "Ze mogen elk willekeurig tien-minuten-moment van de les laten zien, wat een stuk minder beschamend en stressvol is voor deze docenten. Ook dát zou een burn-out kunnen voorkomen."
Met joystick in het rond
Het in kaart brengen van de interactie tussen docent en klas doet Pennings als volgt. Terwijl het filmpje loopt op de computer, zit zij met een ouderwetse joystick op een scherm ernaast een puntje over een cirkel te bewegen. Waar Pennings dat puntje heen stuurt in de cirkel, hangt af van de leerkracht. De horizontale as loopt van onvriendelijk tot vriendelijk, de verticale van onderdanig naar dominant.
Elk punt op de cirkel staat zo voor een combinatie van die twee eigenschappen. Linksonder bijvoorbeeld komt 'zeurderig gedrag' (weinig dominantie en onvriendelijk). Rechtsboven staat voor natuurlijk overwicht, zelfverzekerd en vriendelijk.
Daarna doet ze hetzelfde met het filmpje van de leerlingen. De computer heeft ondertussen elke halve seconde bijgehouden waar het puntje zich bevond. Leg de resultaten over elkaar, en je ziet wat werkt en wat niet. Als docent onvriendelijk worden wanneer je leerlingen dat zijn, helpt bijvoorbeeld niet.Producer/Author Dirk Waterval URL https://www.trouw.nl/home/filmpjes-over-interactie-met-de-leerling-als-hulpmiddel-tegen-burn-out~ab4c25c2/ Persons Heleen Pennings